تازه‌ترین ویدیوها

این برنامه نسبت میان نظریه تکامل داروین و باور دینی به آفرینش انسان را بررسی می‌کند. پرسش محوری این است که آیا می‌توان ایمان به آفرینش خدایی انسان را با نظریه تکامل سازگار کرد و این دو چارچوب چه نسبتی با یکدیگر دارند.

این قسمت از پرگار درباره خواب و رویاست: رویاهای ما چه چیزی درباره ما می‌گویند؟ آیا رویاها واجد معنا و قابل تعبیرند، یا مجموعه‌ای از تصاویر درهم‌اند که ذهن بیدار بعداً می‌کوشد در آن‌ها نظم و معنا پیدا کند؟

این برنامه به نیکولو ماکیاولی و فاصله میان اندیشه تاریخی او و معنایی می‌پردازد که امروز از صفت «ماکیاولیستی» برداشت می‌شود. پرسش اصلی این است که ماکیاولی چه می‌گفت و نسبت میان اندیشه او و کاربرد رایج ماکیاولیسم در سیاست و گفت‌وگوی روزمره چیست.

این قسمت از پرگار مسئله دوگانگی جسم و روح را بررسی می‌کند: آیا وجود انسان از دو حیطه مرتبط اما متمایزِ ذهن یا نفس و بدن تشکیل شده است؟ گفت‌وگو از منظر فلسفه و علوم مغز به یکی از پرسش‌های کلاسیک فلسفه ذهن درباره رابطه ذهن و بدن می‌پردازد.

این برنامه به اندیشه‌های کارل گوستاو یونگ و جایگاه او در تاریخ روان‌شناسی می‌پردازد. بحث اصلی بر این است که یونگ چه می‌گفت، اختلاف او با زیگموند فروید از کجا برخاست و این اختلاف برای فهم برخی مفاهیم روان‌شناسی چه اهمیتی دارد.

این قسمت از پرگار به نسبت میان مرگ‌اندیشی، معنویت و ناباوری دینی می‌پردازد. پرسش محوری برنامه این است که آیا می‌توان بدون باور به خدا، مرگ را آرام‌بخش یا پذیرفتنی دید و مرگ‌اندیشی چه نسبتی با تجربه و معنای معنوی دارد.

بازسازی امروزی فیلم مشهور «سه رویکرد روان‌درمانی» که در آن «گلوریا» با کارل راجرز، آلبرت الیس و فریتز پرلز جلسه داشت. در این نسخه، یک مراجع واقعی با سه درمانگر برجسته از سه جهت‌گیری نظری کار می‌کند: شناخت‌درمانی با جودیت بک، درمان متمرکز بر هیجان با لزلی گرینبرگ و روان‌درمانی روان‌پویشی با نانسی مک‌ویلیامز. هر درمانگر ابتدا رویکردش را معرفی می‌کند، سپس جلسه‌اش را برگزار می‌کند و در صدای روی تصویر، کارش را شرح می‌دهد. در پایان، سه درمانگر در یک میزگرد درباره‌ی کارشان گفت‌وگو می‌کنند. بینندگان می‌توانند شباهت‌ها و تفاوت‌های کلیدی رویکردهای معاصر و ویژگی‌ها و فنون سه درمانگر برجسته را کنار هم ببینند و مقایسه کنند.

هفت موقعیت کوتاه که در هر کدام یک روان‌شناس برجسته با یک چالش مرزی در رابطه‌ی درمانی روبه‌رو می‌شود؛ مثلاً مراجعی که برای قدردانی هدیه‌ای گران به درمانگر می‌دهد. نقش مراجعان را بازیگرانی با مهارت بداهه‌پردازی و بر پایه‌ی موارد واقعی بازی می‌کنند. درمانگران از پیش نمی‌دانستند با چه موقعیتی روبه‌رو می‌شوند، بنابراین پاسخ‌هایشان خودجوش و بدون تمرین است. این اثر برای برانگیختن بحث درباره‌ی پاسخ مناسب در موقعیت‌های اخلاقیِ دوپهلو طراحی شده و برای کارگاه‌ها، کلاس‌های اخلاق حرفه‌ای و مطالعه‌ی فردی روان‌شناسان، روان‌درمانگران، مشاوران و مددکاران مناسب است.

دومین جلسه‌ی دکتر گرینبرگ با همان مراجع. جلسه با بازاندیشی مراجع درباره‌ی جلسه‌ی قبل و ادامه‌ی شرمش درباره‌ی فرزندپروری شروع می‌شود. گرینبرگ از او می‌خواهد یک خاطره‌ی مشخص را بازگو کند تا به هیجان‌های کودکی‌اش نزدیک‌تر شود: روزی که در خانه تنها از خواهر و برادرهایش مراقبت می‌کرد و از خشونت برادرش می‌ترسید. درمانگر بار مسئولیتی را که او در آن ماجرا و در سراسر کودکی‌اش حس می‌کرد کاوش می‌کند. سپس با تکنیک صندلی خالی، مراجع خشم و دلخوری‌اش را نسبت به مادر، به خاطر انتظار آشپزی و نظافت و نگهداری از بچه‌ها، و نسبت به پدر، به خاطر مصرف مواد و سنگین‌تر شدن مسئولیت‌هایش، بیان می‌کند. کم‌کم نگاهش به خودش و والدینش تغییر می‌کند، شرم را رها می‌کند، با سوگِ محروم ماندن از دوست داشتن و دوست داشته شدن تماس می‌گیرد و نیازهایش را به زبان می‌آورد. در گفت‌وگوی پایانی، گرینبرگ و وروار با مرور بخش‌هایی از جلسه نشان می‌دهند که راهبردهای EFT چگونه ابراز شرم، خشم و غم را ممکن کرد.

دکتر لزلی گرینبرگ روند کامل درمان متمرکز بر هیجان را در شش جلسه با یک مراجع نشان می‌دهد. مراجع هم‌زمان با افسردگی، اضطراب و دشواری در رابطه‌ی زناشویی درگیر است. در طول جلسه‌ها، او کم‌کم به صدای درونی خودتردیدش آگاه می‌شود، در برابر آن می‌ایستد و یاد می‌گیرد خودش را آرام کند. این تغییر به او کمک می‌کند از حالت کناره‌گیری، که راه اصلی کنار آمدنش با سختی‌ها بوده، فاصله بگیرد. این اثر بیش از چهار ساعت جلسه‌ی درمانی دارد و یک صدای روی تصویر (voiceover) اضافه که در آن گرینبرگ در حین پیشرفت درمان، روند آن را توضیح می‌دهد. برای دیدن تغییر در طول یک درمان کامل، و نه فقط یک جلسه، منبع بسیار مناسبی است.

سه صاحب‌نظر از سه سنت درمانی، یعنی درمان متمرکز بر هیجان (لزلی گرینبرگ)، روان‌درمانی روان‌پویشی (نورکا مالبرگ) و درمان شناختی‌رفتاری (مایکل تامپکینز)، در یک میزگرد درباره‌ی جایگاه هیجان در کار بالینی گفت‌وگو می‌کنند. آن‌ها با تماشای بخش‌هایی از جلسه‌های درمانی هر رویکرد، شباهت‌ها و تفاوت‌ها را کنار هم می‌گذارند: اهمیت برانگیختگی هیجانی در جلسه، آگاهی درمانگر از هیجان‌های خودش، اینکه هیجان از کجا می‌آید و چگونه مفهوم‌پردازی می‌شود. پرسش محوری گفت‌وگو این است که چرا این مدل‌ها این‌قدر متفاوت شکل گرفته‌اند و آیا می‌توان به یک مدل مشترک رسید. این قسمت پایانی مجموعه‌ی «هیجان در روان‌درمانی» است.

دکتر لیندا سوبل با مردی ۲۶ ساله کار می‌کند که خودش مصرف الکلش را مشکل نمی‌داند، اما می‌خواهد انگیزه‌ها و عادت‌هایش را بهتر بشناسد و از سوی دوستانی که بیشتر می‌نوشند زیر فشار است. سوبل با سبک مصاحبه‌ی انگیزشی، بی‌آن‌که برچسب بزند یا نصیحت کند، الگوی مصرف او را ترسیم می‌کند، پیامدهای احتمالی زیاده‌روی را با خودش بررسی می‌کند و جنبه‌های خوب و کمتر خوب را کنار هم می‌گذارد. سپس درباره‌ی راهبردهای کنار آمدن با فشار همسالان گفت‌وگو می‌کنند. نمونه‌ای مناسب برای آموزش مداخله‌ی کوتاه انگیزشی در مصرف الکل.

دکتر استیون هیز، بنیان‌گذار درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، با زنی کار می‌کند که چهار سال است دیالیز می‌شود و سال‌هاست با خانواده‌اش، به‌ویژه انتقادها و قضاوت‌های مادرش، درگیر است. هیز به‌جای پرداختن به جزئیات ماجرا، روی «فرایند» تمرکز می‌کند: این‌که مراجع چگونه در دام قضاوت‌ها و هیجان‌هایش گیر می‌افتد و افکاری مانند «اگر عصبانی شوم، آدم بدی هستم» چطور رفتارش را هدایت می‌کنند. با تمرین‌های گسلش شناختی و روشن کردن ارزش‌ها، فضایی انعطاف‌پذیرتر برای انتخاب‌های مراجع در رابطه‌اش باز می‌کند. در بحث پایانی، هیز و جان کارلسون مؤلفه‌های مدل ACT را در بخش‌هایی از جلسه نشان می‌دهند.

دکتر جان کارلسون، از چهره‌های شناخته‌شده‌ی رویکرد آدلری، با معلم و مربی ورزشی کار می‌کند که از کمال‌گرایی، کار بی‌وقفه و ناتوانی در «نه» گفتن رنج می‌برد و نگران اثر آن بر زندگی زناشویی‌اش است. کارلسون با سنجش سبک زندگی و بررسی خاطرات و فضای خانواده‌ی مراجع (از جمله بیماری مادر در کودکی او)، ریشه‌های این الگو را روشن می‌کند و سپس پیشنهادهای رفتاری کوچک و مشخصی برای تغییر برنامه‌ی روزانه می‌دهد. در بحث پایانی توضیح می‌دهد این جلسه نمونه‌ای از رویکرد نوآدلری و کوتاه‌مدت است. ویدیو یک جلسه‌ی دوم هم دارد که در آن با زن جوانی درباره‌ی تصمیم‌های تحصیلی و شغلی و اعتمادبه‌نفس کار می‌کند.

دکتر بانی زاکر با دختری ۱۲ ساله کار می‌کند که از حدود یک سال و نیم پیش دچار اضطراب شده است: اضطراب مدرسه که به غیبت‌های مکرر انجامیده، حملات وحشت در مسابقات شنا و دشواری در موقعیت‌های اجتماعی و مکان‌های تازه بدون دوستانش. زاکر به زبان کودک، مدل شناختی‌رفتاری اضطراب را آموزش می‌دهد (بدن، افکار و رفتارهای نگرانی) و رفتارهایی مانند اطمینان‌جویی از والدین را توضیح می‌دهد. در بحث پایانی، نقش والدین در درمان اضطراب کودک و این‌که چگونه به‌جای اطمینان‌دادن، کودک را به رویارویی با اضطراب تشویق کنند بررسی می‌شود.

دکتر جودیت بک در این جلسه ساختار یک جلسه‌ی شناخت‌درمانی را نشان می‌دهد: ابتدا برنامه‌ی جلسه را با مراجع تنظیم می‌کند، تصویری از زندگی روزمره‌ی او به دست می‌آورد و سپس یکی از دشواری‌ها را برای کار انتخاب می‌کنند. مراجع، مادری جوان، میان عقل و احساسش درباره‌ی بازگشت به شریک عاطفی سابق دودل است. بک با پرسش‌های سقراطی شواهد باور «او تغییر خواهد کرد» را بررسی می‌کند و به تصویر منفی مراجع از خودش می‌پردازد. جلسه با تعیین تکلیف خانگی و گرفتن بازخورد از مراجع پایان می‌یابد. در بخش پایانی، بک و جان کارلسون درباره‌ی تفاوت این جلسه با یک جلسه‌ی واقعی و اصول ارزیابی در شناخت‌درمانی گفت‌وگو می‌کنند.

در این قسمت از برنامه «پرگار»، زمینه‌ها و عواملی که به شکل‌گیری مضامین اگزیستانسیالیستی در اوایل قرن بیستم انجامید بررسی می‌شود. گفت‌وگو همچنین به این پرسش می‌پردازد که آیا می‌توان از آرای متفکرانی چون سورن کی‌یرکگور، مارتین هایدگر و ژان‌پل سارتر برداشت واحدی از اگزیستانسیالیسم ارائه کرد یا نه. مهمانان برنامه منوچهر حقیقی‌راد و فرهاد سلمانیان، پژوهشگران فلسفه، هستند.