جستجو

لزلی گرینبرگ مبانی درمان متمرکز بر هیجان را توضیح می‌دهد و نقش پردازش هیجانی را در تغییر روان‌شناختی بررسی می‌کند. این کلاس آموزشی به شیوهٔ شناسایی هیجان‌های اولیه و ثانویه، کار با تجربهٔ هیجانی، شکل‌دهی روایت‌های تازه و اهمیت حضور، همدلی و پاسخ‌دهی درمانگر می‌پردازد. منظور از این روش، درمان متمرکز بر هیجانِ فردی است و نباید آن را بی‌تمایز با زوج‌درمانی هیجان‌مدار یکی دانست.

در این برنامه آموزشی، دکتر دایانا فوشا، بنیان‌گذار روان‌درمانی پویشی تجربه‌ای شتاب‌یافته (AEDP)، ابتدا درباره سه مؤلفه بنیادی این رویکرد، یعنی دلبستگی و رابطه درمانی، پردازش هیجان و تحول روان‌شناختی، با جان کارلسون گفت‌وگو می‌کند. وی با تأکید بر توانمندی‌های مراجع به‌جای آسیب‌شناسی، از مفهوم «تحول‌گرایی» (Transformance)، ردیابی لحظه‌به‌لحظه تجربه و اهمیت تنظیم سرعت مداخلات متناسب با ظرفیت هیجانی فرد سخن می‌گوید. سپس جلسه‌ای با ویکتور، مردی ۴۴ ساله و نیجریه‌ای‌تبار، نمایش داده می‌شود که زیر بار مسئولیت گسترده مالی و خانوادگی، فشار فرهنگی، احساس رکود، خشم، مشکلات خواب و فرسودگی قرار دارد. درمانگر با تأیید نقاط قوت او، تمرکز بر تجربه بدنی و هیجانی، بررسی خشم نسبت به مادر در فضایی امن و خیالی و پردازش هیجان‌های تازه‌ای مانند احساس دیده‌شدن، سبک‌شدن و رضایت، به مراجع کمک می‌کند نیاز خود به مراقبت از خویش و حق تعیین مرز را به رسمیت بشناسد. در بخش پایانی، فوشا همراه با کارلسون قطعه‌هایی از جلسه را تحلیل و مراحل چهارگانه فرایند AEDP، نشانه‌های تحول، اهمیت دریافت تأیید مثبت و حساسیت به بافت فرهنگی را تشریح می‌کند. این ویدیو همچنین حاوی بحثی درباره افکار آسیب‌رسان و ضرورت پرداختن روشن‌تر به خطر خودکشی در ادامه درمان است.

در گفت‌وگوی آغازین، دکتر سرین وروار با دکتر لزلی گرینبرگ درباره‌ی درمان متمرکز بر هیجان به‌عنوان رویکردی فراتشخیصی که بر پردازش هیجان تمرکز دارد صحبت می‌کند. سپس گرینبرگ جلسه‌ی اول از دو جلسه را با زنی برگزار می‌کند که به‌عنوان مادر احساس شرم و ناکافی بودن دارد و می‌ترسد با برآورده نکردن انتظارات بالایش، فرزندانش را ناامید کند. گرینبرگ با کار دوصندلی، مراجع را در گفت‌وگویی واقعی با صدای منتقد درونی‌اش قرار می‌دهد و او را به تجربه‌ی عمیق‌تر شرم می‌رساند. مراجع انتظارات بالایش از خود را به تجربه‌های گذشته و پیام‌های خانوادگی پیوند می‌دهد، با خشمش نسبت به خانواده روبه‌رو می‌شود، نیازهایش را بهتر تشخیص می‌دهد و بیان می‌کند، و آشتی میان دو بخش خودش آغاز می‌شود. در پایان، دو درمانگر بخش‌هایی از جلسه را مرور می‌کنند و گرینبرگ بر اهمیت دسترسی به هیجان «در اینجا و اکنونِ» اتاق درمان تأکید می‌کند.

روان‌درمانی آدلری رویکردی انسان‌گرایانه و هدف‌محور است که بر تلاش فرد برای موفقیت، ارتباط با دیگران و مشارکت اجتماعی تأکید می‌کند. ترتیب تولد و سبک زندگی در فهم شخصیت اهمیت دارند، اما درمان عمدتاً آینده‌نگر است. در جلسه اصلی، جان کارلسون با یک معلم مرد حدوداً ۳۵ ساله درباره کمال‌گرایی، ساعات کاری طولانی، رقابت و روابط خانوادگی کار می‌کند و چهار مرحله رابطه، ارزیابی، بینش و بازجهت‌دهی را نشان می‌دهد. در جلسه اضافه، با زنی جوان درباره سوگ مادر، استقلال از انتظارات خانواده، هویت شغلی و دشواری در بیان احساسات کار می‌شود.

سه صاحب‌نظر از سه سنت درمانی، یعنی درمان متمرکز بر هیجان (لزلی گرینبرگ)، روان‌درمانی روان‌پویشی (نورکا مالبرگ) و درمان شناختی‌رفتاری (مایکل تامپکینز)، در یک میزگرد درباره‌ی جایگاه هیجان در کار بالینی گفت‌وگو می‌کنند. آن‌ها با تماشای بخش‌هایی از جلسه‌های درمانی هر رویکرد، شباهت‌ها و تفاوت‌ها را کنار هم می‌گذارند: اهمیت برانگیختگی هیجانی در جلسه، آگاهی درمانگر از هیجان‌های خودش، اینکه هیجان از کجا می‌آید و چگونه مفهوم‌پردازی می‌شود. پرسش محوری گفت‌وگو این است که چرا این مدل‌ها این‌قدر متفاوت شکل گرفته‌اند و آیا می‌توان به یک مدل مشترک رسید. این قسمت پایانی مجموعه‌ی «هیجان در روان‌درمانی» است.

در «درمان گشتالت»، دکتر گوردون ویلر نظریهٔ زیربنایی این رویکرد را توضیح می‌دهد و آن را در عمل نشان می‌دهد: رشد از طریق آگاهی تازه نسبت به عادت‌های قدیمیِ خودسازمان‌دهی و نیز از طریق آزمایش‌های حمایت‌شده برای یافتن شیوه‌های تازهٔ سازمان‌دادن معنا و رفتار رخ می‌دهد. در جلسهٔ نمایشی، مراجع می‌کوشد مدلی برای فهم نحوهٔ معنا دادن به تجربه‌هایش به دست آورد؛ یا دقیق‌تر، بفهمد چگونه از دریچهٔ نگاه خاص خود معنای تجربه‌ها را می‌سازد. او در میانهٔ یک رویداد مهم زندگی است: به‌تازگی پدر زیستی خود را ملاقات کرده و می‌خواهد راهی برای وارد کردن او به زندگی‌اش پیدا کند، با وجود مقاومت مادر و پدرخوانده. دکتر ویلر به او کمک می‌کند عادت‌های قدیمیِ سازمان‌دهی تجربه‌ها و احساس‌هایی را که به هر لحظه می‌آورد آشکار کند و از این راه، معنای تازه‌ای برای مشکلاتش بسازد.

بازسازی امروزی فیلم مشهور «سه رویکرد روان‌درمانی» که در آن «گلوریا» با کارل راجرز، آلبرت الیس و فریتز پرلز جلسه داشت. در این نسخه، یک مراجع واقعی با سه درمانگر برجسته از سه جهت‌گیری نظری کار می‌کند: شناخت‌درمانی با جودیت بک، درمان متمرکز بر هیجان با لزلی گرینبرگ و روان‌درمانی روان‌پویشی با نانسی مک‌ویلیامز. هر درمانگر ابتدا رویکردش را معرفی می‌کند، سپس جلسه‌اش را برگزار می‌کند و در صدای روی تصویر، کارش را شرح می‌دهد. در پایان، سه درمانگر در یک میزگرد درباره‌ی کارشان گفت‌وگو می‌کنند. بینندگان می‌توانند شباهت‌ها و تفاوت‌های کلیدی رویکردهای معاصر و ویژگی‌ها و فنون سه درمانگر برجسته را کنار هم ببینند و مقایسه کنند.

دکتر جان کارلسون، از چهره‌های شناخته‌شده‌ی رویکرد آدلری، با معلم و مربی ورزشی کار می‌کند که از کمال‌گرایی، کار بی‌وقفه و ناتوانی در «نه» گفتن رنج می‌برد و نگران اثر آن بر زندگی زناشویی‌اش است. کارلسون با سنجش سبک زندگی و بررسی خاطرات و فضای خانواده‌ی مراجع (از جمله بیماری مادر در کودکی او)، ریشه‌های این الگو را روشن می‌کند و سپس پیشنهادهای رفتاری کوچک و مشخصی برای تغییر برنامه‌ی روزانه می‌دهد. در بحث پایانی توضیح می‌دهد این جلسه نمونه‌ای از رویکرد نوآدلری و کوتاه‌مدت است. ویدیو یک جلسه‌ی دوم هم دارد که در آن با زن جوانی درباره‌ی تصمیم‌های تحصیلی و شغلی و اعتمادبه‌نفس کار می‌کند.