در «درمان گشتالت»، دکتر گوردون ویلر نظریهٔ زیربنایی این رویکرد را توضیح می‌دهد و آن را در عمل نشان می‌دهد: رشد از طریق آگاهی تازه نسبت به عادت‌های قدیمیِ خودسازمان‌دهی و نیز از طریق آزمایش‌های حمایت‌شده برای یافتن شیوه‌های تازهٔ سازمان‌دادن معنا و رفتار رخ می‌دهد. در جلسهٔ نمایشی، مراجع می‌کوشد مدلی برای فهم نحوهٔ معنا دادن به تجربه‌هایش به دست آورد؛ یا دقیق‌تر، بفهمد چگونه از دریچهٔ نگاه خاص خود معنای تجربه‌ها را می‌سازد. او در میانهٔ یک رویداد مهم زندگی است: به‌تازگی پدر زیستی خود را ملاقات کرده و می‌خواهد راهی برای وارد کردن او به زندگی‌اش پیدا کند، با وجود مقاومت مادر و پدرخوانده. دکتر ویلر به او کمک می‌کند عادت‌های قدیمیِ سازمان‌دهی تجربه‌ها و احساس‌هایی را که به هر لحظه می‌آورد آشکار کند و از این راه، معنای تازه‌ای برای مشکلاتش بسازد.